Politechnika Białostocka uratuje ginące dziedzictwo. Prestiżowy grant z Komisji Europejskiej

Wydział Architektury Politechniki Białostockiej (PB) odniósł kolejny sukces na arenie międzynarodowej, zdobywając dofinansowanie na projekt poświęcony ochronie tradycyjnej architektury. Przedsięwzięcie pt. „Drewniana dekoracja architektoniczna Europy Środkowo-Wschodniej: przemijające dziedzictwo” zostanie zrealizowane dzięki wsparciu Komisji Europejskiej w ramach programu EU4Belarus. To inicjatywa, która łączy naukę z misją ratowania unikalnych zdobień, które na naszych oczach znikają z krajobrazu regionu.

Kluczowym elementem projektu jest udział dr. Yauhena Malikau, historyka i emigranta z Białorusi, który kilka lat temu musiał opuścić rodzinny Homel. W skład zespołu badawczego, kierowanego przez dr. hab. inż. arch. Bartosza Czarneckiego, prof. PB, wchodzi również dr hab. inż. arch. Jarosław Szewczyk, prof. PB. Naukowcy połączą siły, by zbadać wzajemne wpływy w kształtowaniu form tradycyjnego zdobnictwa w regionie Europy Środkowej i Wschodniej. Jak podkreśla prof. Czarnecki, projekt ma nie tylko wymiar naukowy, ale i społeczny, dążąc do zwiększenia świadomości o potrzebie ochrony drewnianych zabytków.

Badacze skupią się na identyfikacji i klasyfikacji form zdobnictwa, ale zajmą się także problemem dynamiki urbanistycznej zespołów tradycyjnej zabudowy drewnianej. Dr Malikau zajmie się szczegółową analizą ornamentyki, natomiast prof. Szewczyk będzie kontynuował swoje prace nad architekturą ludową i niestandardowymi materiałami. Całość ma pozwolić na sformułowanie nowych wniosków dotyczących skutecznej ochrony tych ginących obiektów, które stanowią o tożsamości kulturowej naszych terenów.

Wartość całego przedsięwzięcia oszacowano na 85 839 euro, z czego dofinansowanie unijne wynosi 78 637,19 euro. Projekt, realizowany od marca 2026 do września 2027 roku, zakłada m.in. wydanie monografii naukowej dr. Malikau w języku polskim oraz organizację międzynarodowego seminarium naukowego w 2027 roku. Do współpracy już teraz zapraszani są doktoranci i studenci, dla których będzie to okazja do pracy nad żywym, choć kruchym dziedzictwem.

AR