85. rocznica Czarnego piątku. Białystok oddał hołd Żydom żywcem spalonym w Wielkiej Synagodze

To była jedna z najczarniejszych i najbardziej bestialskich zbrodni w historii Białegostoku. Dokładnie 85 lat temu, 27 czerwca 1941 roku, niemieccy okupanci rozpoczęli krwawą zagładę białostockich Żydów. Symbolem tego dramatu stał się pożar Wielkiej Synagogi, w której żywcem spalono setki niewinnych ludzi. W piątek (26 czerwca) mieszkańcy i władze miasta wspólnie oddali hołd ofiarom tamtych straszliwych wydarzeń.

Wielka Synagoga, wzniesiona na początku XX wieku przy dawnej ulicy Bożniczej (dzisiejsza Suraska), była najwspanialszą i najokazalszą świątynią żydowską w przedwojennym Białymstoku. W tragiczny, czerwcowy piątek 1941 roku hitlerowcy zapędzili do jej wnętrza żydowskich mężczyzn oraz chłopców, zaryglowali drzwi i podpalili budynek. Do każdego, kto próbował ratować się ucieczką przez okna lub stawiać opór, strzelano bez litości. Szacuje się, że w potwornych płomieniach zginęło wówczas od 700 do nawet 2,5 tysiąca osób.

Główne uroczystości rocznicowe odbyły się pod Pomnikiem-Kopułą Wielkiej Synagogi przy ul. Suraskiej. W asyście mieszkańców, przedstawicieli organizacji żydowskich oraz władz samorządowych złożono wieńce i zapalono znicze.

– Pamięć o dawnych mieszkańcach Białegostoku, którzy zginęli tylko dlatego, że byli Żydami, jest naszym wspólnym obowiązkiem. Spotykamy się tutaj, by przypominać kolejnym pokoleniom, jak wielką wartością są wzajemny szacunek i sprzeciw wobec nienawiści – podkreślał wiceprezydent Białegostoku Rafał Rudnicki.

Oficjalne obchody „Czarnego piątku” zwieńczy wyjątkowe wydarzenie artystyczne. O godzinie 19:00 w Klubie Fama przy ul. Legionowej 5 odbędzie się recital skrzypcowy „po – Zachor” w wykonaniu utalentowanej Marii Sławek. Organizatorzy zapraszają wszystkich białostoczan do wspólnej, muzycznej refleksji nad wspólnym dziedzictwem naszego miasta. Wstęp na koncert jest całkowicie wolny.

Przez stulecia społeczność żydowska współtworzyła unikalny charakter i tożsamość Białegostoku. Czy Waszym zdaniem powinniśmy dziś dbać o pamięć o dawnych sąsiadach, by prawda o wielokulturowej historii miasta była żywa wśród młodego pokolenia? 

PS