13 kwietnia – dzień słów, strategii i… przypadków

W kalendarzu świąt nietypowych 13 kwietnia zajmuje szczególne miejsce – to dzień, w którym królują litery, słowniki i kreatywność. Światowy Dzień Scrabble to nie tylko okazja do rozegrania partii popularnej gry planszowej, ale także pretekst do przyjrzenia się niezwykłej historii jej powstania oraz fenomenowi, który podbił cały świat.

Choć wielu mogłoby sądzić, że święto to powstało dzięki marketingowi producentów gier, jego geneza jest znacznie bardziej osobista. 13 kwietnia to dzień urodzin twórcy Scrabble – Alfreda Moshera Buttsa, amerykańskiego architekta. To właśnie jego pasja i upór sprawiły, że dziś miliony ludzi na całym świecie układają słowa na planszy.

Co ciekawe, sama gra powstała już w 1931 roku, ale na sukces musiała poczekać niemal dwie dekady.

Historia Scrabble to przykład tego, jak trudne momenty mogą prowadzić do wielkich odkryć. Butts stworzył swoją grę w czasie kryzysu gospodarczego, kiedy – jak się podaje – zmagał się z problemami zawodowymi i życiowymi.

Początkowo gra nie nazywała się jednak „Scrabble”. Najpierw funkcjonowała jako „Lexiko”, a później jako „Criss-Cross Words”. Dopiero później, za sprawą przedsiębiorcy Jamesa Brunota, otrzymała nazwę znaną dziś na całym świecie.

Pierwsze egzemplarze gry powstawały… ręcznie. Brunot wraz z żoną produkowali je w domu, osiągając tempo około 200 sztuk tygodniowo.

Mimo to gra długo nie zdobywała popularności. Dopiero przypadek sprawił, że wszystko się zmieniło. W 1952 roku jeden z dyrektorów słynnego domu towarowego Macy’s zachwycił się Scrabble podczas wakacji i zdecydował się wprowadzić je do sprzedaży. To był przełom – od tego momentu gra zaczęła zdobywać rynek w zawrotnym tempie.

Dziś Scrabble to nie tylko gra – to globalne zjawisko kulturowe. Sprzedano ponad 150 milionów egzemplarzy, a gra dostępna jest w ponad 30 językach.

Na czym polega jej fenomen?

• łączy naukę z zabawą,
• rozwija słownictwo i kreatywność,
• uczy strategii i logicznego myślenia,
• daje szansę zarówno początkującym, jak i mistrzom.

Nie bez powodu organizowane są mistrzostwa świata w Scrabble, a na całym świecie działa kilka tysięcy klubów tej gry.

Scrabble skrywa wiele interesujących faktów, które sprawiają, że gra jest jeszcze bardziej fascynująca:

• Gra miała własny teleturniej emitowany w telewizji NBC w latach 80.
• Istnieją specjalne wersje dla osób niewidomych – z literami zapisanymi alfabetem Braille’a.
• Wartość punktowa liter została ustalona na podstawie analizy częstotliwości ich występowania w gazetach.
• Marka Scrabble należy do dwóch różnych firm – Hasbro w Ameryce Północnej oraz Mattel w pozostałych częściach świata.

Dziś Dzień Scrabble obchodzony jest na całym świecie w bardzo różny sposób. W szkołach organizuje się konkursy językowe, biblioteki zachęcają do wspólnego grania, a w domach – całe rodziny siadają przy planszy.

To święto przypomina, że nawet w erze smartfonów i internetu, prosta gra planszowa może łączyć pokolenia i dostarczać prawdziwej radości.

Światowy Dzień Scrabble to nie tylko ciekawostka z kalendarza nietypowych świąt. To symbol siły pomysłowości, wytrwałości i… przypadku. Historia tej gry pokazuje, że nawet najprostsze idee mogą stać się globalnym fenomenem – jeśli tylko ktoś w nie uwierzy.

13 kwietnia warto więc zrobić coś prostego: wyjąć planszę, rozdać litery i pozwolić słowom opowiedzieć własną historię.

Rozmawia dwóch kolegów:
– Dlaczego nie grasz już ze swoją żoną w Scrabble?
– A spróbuj ułożyć słowo "miłość", kiedy ona w tym czasie z liter "n", "i", "e", "c", "h", "c", "e" układa "nie chcę"!

Przychodzi facet do lekarza i mówi:
– Panie doktorze, mam straszny problem. Jestem uzależniony od Scrabble!
Lekarz patrzy na niego i spokojnie odpowiada:
– Cóż, to brzmi jak... D-O-L-E-G-L-I-W-O-Ś-Ć [16 punktów, premia za słowo].

Radosław Dąbrowski