Białystok pamięta o wywózkach na Sybir

Czerwiec to jeden z najtragiczniejszych miesięcy w historii Podlasia. To właśnie w tym czasie, w 1940 i 1941 roku, władze sowieckie przeprowadziły trzecią oraz czwartą, ostatnią masową deportację obywateli polskich w głąb Związku Sowieckiego. Białystok jak co roku oddaje hołd ofiarom stalinowskiego reżimu, a mieszkańcy stolicy regionu będą mogli wspólnie wspomnieć tych, którzy przeszli przez piekło „nieludzkiej ziemi”.

Główne obchody rocznicowe wystartują już w najbliższy weekend (20-21 czerwca) w Muzeum Pamięci Sybiru przy ul. Węglowej. Placówka przygotowała dla białostoczan wyjątkowy program edukacyjny. Chętni będą mogli wziąć udział w kuratorskim oprowadzaniu po wystawie stałej lub zapisać się na warsztaty połączone ze zwiedzaniem wystawy czasowej „Art of Remembrance – Sztuka Pamięci”. Aby skorzystać z tych propozycji, należy odebrać bezpłatne wejściówki, które są już dostępne w kasach muzeum.

Oficjalne, miejskie uroczystości zaplanowano na poniedziałek, 22 czerwca. W imieniu mieszkańców delegacje złożą kwiaty w trzech kluczowych punktach Białegostoku: o godz. 11:00 pod Pomnikiem-Grobem Nieznanego Sybiraka (ul. Sybiraków 2), o 11:20 pod Pomnikiem Znakiem Pamięci Polskiej Golgoty Wschodu (ul. Traugutta) oraz o 11:40 przed samym muzeum, pod pomnikiem Bohaterskich Matek Sybiraczek.

– Pamiętamy o wszystkich – o tych, którzy zmarli z wycieńczenia w Rosji Sowieckiej, zostali zamordowani w łagrach, ale też o tych, którym udało się wrócić – podkreśla prezydent Tadeusz Truskolaski.

Sowieckie akcje z czerwca uderzyły w konkretne grupy. Trzecia wywózka (1940 r.) objęła głównie tzw. bieżeńców – uciekinierów przed armią Hitlera, w większości Żydów. Wywieziono wtedy około 80 tysięcy osób. Ostatnia fala ruszyła 20 czerwca 1941 roku, tuż przed atakiem Niemiec na ZSRR. Sowieci celowali wówczas w rodziny osób już wcześniej aresztowanych. Przez wojenny chaos precyzyjna liczba ofiar tej czwartej akcji do dziś jest trudna do ustalenia – historycy szacują, że dotknęła ona od 32 do nawet 51 tysięcy naszych rodaków.

Czy wybieracie się w najbliższy weekend do Muzeum Pamięci Sybiru, by uczcić pamięć deportowanych?

AR