Naukowcy z Białegostoku zbadają, jak uczynić chemioterapię bezpieczniejszą dla serca

Zespół badaczy z Politechniki Białostockiej, kierowany przez prof. Włodzimierza Lewandowskiego, rozpoczyna ambitny projekt poświęcony jednemu z największych wyzwań współczesnej onkologii - toksyczności leków przeciwnowotworowych dla serca. Naukowcy otrzymali niemal 2 mln zł dofinansowania z Narodowego Centrum Nauki w prestiżowym konkursie OPUS 29.

Badania skupią się na antracyklinach - grupie wyjątkowo skutecznych chemioterapeutyków, które od lat ratują życie pacjentów onkologicznych. Ich poważnym ograniczeniem jest jednak kardiotoksyczność, szczególnie widoczna w przypadku doksorubicyny. Paradoksalnie, należąca do tej samej grupy annamycyna wykazuje znacznie mniejsze ryzyko uszkodzenia mięśnia sercowego. To właśnie ten mechanizm różnic chce wyjaśnić interdyscyplinarny zespół z Białegostoku.

Celem projektu jest dokładne poznanie zależności pomiędzy budową cząsteczki leku a jego działaniem biologicznym. Naukowcy zbadają m.in. rolę jonów metali, takich jak żelazo, miedź i cynk, które mogą wpływać na procesy prowadzące do stresu oksydacyjnego i uszkodzeń komórek serca. Analizy obejmą zarówno zaawansowane badania fizykochemiczne, jak i testy biologiczne na komórkach oraz modelach organizmów żywych.

Projekt realizowany będzie we współpracy z renomowanymi ośrodkami naukowymi w kraju i za granicą. Partnerami są m.in. Uniwersytet Medyczny w Białymstoku, Instytut Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego - PIB oraz Centrum Rakowe MD Anderson Uniwersytetu Teksaskiego w Houston. To właśnie tam swoje pionierskie badania nad annamycyną prowadzi prof. Waldemar Priebe - światowej klasy ekspert i doktor honoris causa Politechniki Białostockiej.

Efektem kilkuletnich badań mają być nowe, uniwersalne zasady projektowania leków przeciwnowotworowych, które zachowają wysoką skuteczność, a jednocześnie będą bezpieczniejsze dla pacjentów. Jak podkreślają naukowcy, zdobyta wiedza może w przyszłości realnie wpłynąć na jakość terapii onkologicznych.

Projekt wzmocni również kształcenie młodych badaczy - w prace zostaną zaangażowani doktoranci i studenci biotechnologii, którzy zdobędą doświadczenie w badaniach prowadzonych na światowym poziomie. Politechnika Białostocka po raz kolejny potwierdza w ten sposób swoją silną pozycję na mapie polskiej i międzynarodowej nauki.

(PW)