Niezwykłe zaćmienie Słońca widoczne z Podlasia!

Przed nami początek prawdziwego astronomicznego maratonu. W ciągu najbliższych czterech lat nad Europą dojdzie do pięciu wyjątkowych zaćmień Słońca. Wszystkie będą widoczne z terenu Polski jako częściowe, a pierwsze z nich zobaczymy na naszym niebie już dzisiaj. Pierwsza okazja już za kilka dni i będzie można ją podziwiać z terenu naszego województwa.

Pierwsze częściowe zaćmienie Słońca zapowiada się wyjątkowo widowiskowo ze względu na czas jego wystąpienia i będzie miało miejsce w sierpniu 2026 roku. Maksimum zjawiska przypada tuż przed zachodem naszej gwiazdy, dzięki czemu tarcza słoneczna przybierze kształt wąskiego, świetlistego sierpa nisko nad zachodnim horyzontem. Niska pozycja sprawi, że Słońce nabierze intensywnych, pomarańczowo-czerwonych barw. Warto zarezerwować sobie wolne już w najbliższy czwartek 12 sierpnia 2026 roku, a zaćmienie rozpocznie się około godziny 19:14, a jego maksymalna faza nastąpi ok. 19:56. W naszym regionie zjawisko rozpocznie się już po godzinie 19:10. Dla Białegostoku i okolic kulminacyjny moment nastąpi około godziny właśnie o 19:56. Na Podlasiu Księżyc przesłoni znaczną część tarczy – szacunkowo między 75% a 80%. Choć w zachodniej Polsce faza ta przekroczy 80%, na podlaskim niebie ubytek będzie mniejszy ale i tak stworzy spektakularny efekt wizualny.

Do obserwacji warto wybrać miejsca z otwartym widokiem na zachodni horyzont, wolne od wysokich budynków czy drzew – idealnie sprawdzą się wzniesienia i przestrzenie poza miastem.

Należy pamiętać o absolutnym bezpieczeństwie. Patrzenie na Słońce gołym okiem, przez zwykłe okulary przeciwsłoneczne czy domowe filtry grozi trwałym uszkodzeniem wzroku. Niezbędne jest użycie atestowanych okularów z filtrem astronomicznym ISO.

Dzisiejsze zjawisko jest pierwszym całkowitym zaćmieniem w Europie od 1999 roku. Pas całkowitego cienia przejdzie przez Arktykę, Grenlandię, Islandię oraz północną Hiszpanię. W okolicach Reykjavíku oraz w hiszpańskich rejonach Asturii czy Galicji faza całkowita potrwa od 1,5 do ponad 2 minut, przyciągając rzesze pasjonatów z całego świata.

Już 2 sierpnia 2027 roku czeka nas jedno z najważniejszych wydarzeń astronomicznych tego stulecia. Faza całkowita potrwa aż 6 minut i 23 sekundy, co jest wynikiem bliskim teoretycznemu maksimum. Najlepsze warunki będą panować w Egipcie nad Luksorem, gdzie środek dnia zamieni się w pełną ciemność. W Polsce zobaczymy wówczas zaćmienie częściowe na poziomie około 40%.

26 stycznia 2028 roku dojdzie do obrączkowego zaćmienia Słońca. Gdy Księżyc znajduje się dalej od Ziemi, nie przysłania tarczy Słońca w całości, tworząc na niebie tzw. pierścień ognia. Zjawisko obejmie Półwysep Iberyjski, natomiast w Polsce widoczne będzie jedynie jako niewielki ubytek tarczy.

Z kolei 12 czerwca 2029 roku czeka nas częściowe zaćmienie nad północną Europą. Najlepsze warunki wystąpią w Skandynawii, a w Polsce obejrzymy je w godzinach przedpołudniowych wysoka na letnim niebie.

Wielką serię zwieńczy 1 czerwca 2030 roku obrączkowe zaćmienie Słońca, którego pas przejdzie bezpośrednio przez Południowo-Wschodnią Europę – m.in. Grecję i Turcję, gdzie faza potrwa ponad 5 minut. W Polsce po raz kolejny doświadczymy zaćmienia częściowego.

Warto wykorzystać nadchodzące okazje, gdyż na całkowite zaćmienie Słońca widoczne bezpośrednio z terenu Polski przyjdzie nam poczekać do 7 października 2135 roku.

Planujecie dzisiaj obserwować słoneczny spektakl nad Podlasiem? Dajcie znać w komentarzach, z jakich miejsc będziecie śledzić zachód Słońca i dzielcie się swoimi zdjęciami!

Adam Remik