Tarcza Wschód: od planów do realizacji. Kluczowe efekty i cele na 2026 rok

Program Tarcza Wschód to największe w historii III RP przedsięwzięcie wzmacniające bezpieczeństwo wschodniej granicy Polski i wschodniej flanki NATO. Rok 2025 potwierdził przejście projektu w fazę intensywnej realizacji, a zapowiedzi na 2026 rok oznaczają wyraźne zwiększenie skali działań.

W 2025 roku wojsko zabezpieczyło inżynieryjnie 60 km granicy państwowej. Około 10 km objęto rozbudową elementów linearnych, a 50 km zabezpieczono przy użyciu asortymentu inżynieryjnego zgromadzonego w 13 składach materiałowych. Równolegle zablokowano pięć przejść granicznych i przygotowano do zamknięcia kolejnych dwanaście - drogowych i kolejowych.

Na 2026 rok planowana jest istotna intensyfikacja prac - zabezpieczenie ponad 200 km granicy. Łącznie, do końca 2026 roku, ochroną inżynieryjną objętych będzie blisko 260 km granicy, co stanowi ponad 38 proc. długości odcinka realizacji programu.

Rozbudowa infrastruktury wymagała pozyskania nieruchomości. W 2025 roku przejęto 38 działek, a w 2026 roku planowane jest pozyskanie około 150 nieruchomości w 52 lokalizacjach. Dodatkowo z zasobów Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa ma pochodzić 45 działek pod budowę 19 miejsc składowania, uzupełnianych obiektami powstającymi na terenach wojskowych.

Istotną rolę w programie odgrywają nowe technologie. W 2025 roku wojsko wprowadziło dwa zestawy Ultimate Building Machine (UBM), umożliwiające szybką budowę obiektów wojskowych. Po przeszkoleniu żołnierzy powstały pierwsze obiekty, a w 2026 roku planowana jest dalsza rozbudowa infrastruktury w tej technologii. Równolegle Wojskowa Akademia Techniczna opracowała innowacyjne rozwiązania konstrukcyjne, zwiększające odporność obiektów m.in. na drony i ostrzał moździerzowy.

Program obejmuje również poprawę łączności w rejonach przygranicznych. W 2025 roku uruchomiono siedem nowych stacji bazowych BTS, a zasięg sieci ma wzrosnąć z 89 proc. do 95 proc. W 2026 roku planowana jest budowa kolejnych kilkunastu stacji, co przyniesie korzyści zarówno wojsku, jak i mieszkańcom regionów przygranicznych.

W ramach Tarczy Wschód wzmacniane są także zdolności bojowe Sił Zbrojnych RP. Realizowane są zakupy nowoczesnego sprzętu, w tym systemów rozpoznania, bezzałogowych statków powietrznych, transporterów minowania narzutowego oraz systemów przeciwlotniczych do zwalczania BSP.

Program cieszy się dużym zainteresowaniem sojuszników. Polska współpracuje m.in. z państwami bałtyckimi i Finlandią w ramach projektu Baltic Defense Line oraz z Wielką Brytanią, Niemcami i USA. Od połowy 2026 roku planowane jest włączenie wojsk sojuszniczych w rozbudowę infrastruktury na wschodniej granicy.

Na realizację programu w 2025 roku zaangażowano ponad 870 mln zł z budżetu MON. W 2026 roku planowane wydatki wyniosą około 500 mln zł, przy jednoczesnym oczekiwaniu na decyzje UE dotyczące instrumentu SAFE. Realizację inwestycji ułatwia obowiązująca od 2025 roku specustawa o inwestycjach w obronność.

Integralnym elementem programu jest także Zielona Tarcza Wschód - inicjatywa łącząca cele obronne i środowiskowe poprzez odtwarzanie torfowisk i mokradeł. Na te działania w najbliższych latach planowane jest przeznaczenie około 120 mln zł.

(PW)