Ulga na start i składki preferencyjne, potocznie nazywane Małym ZUS-em, to dwie najczęściej mylone formy obniżenia składek dla początkujących przedsiębiorców i przedsiębiorczyń. Obie pozwalają ograniczyć koszty na starcie, ale działają na innych zasadach i następują po sobie w określonej kolejności. Warto je rozróżnić, bo od tego zależy, ile zapłacisz ZUS-owi przez pierwsze lata działalności.

Czym jest ulga na start?

Ulga na start to preferencja dla osób dopiero rozpoczynających działalność gospodarczą. Przez pierwsze 6 miesięcy możesz korzystać ze zwolnienia ze składek na ubezpieczenia społeczne – emerytalnej, rentowej i wypadkowej (ubezpieczenie chorobowe jest dla przedsiębiorców dobrowolne). Nie opłacasz też składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, ale nadal płacisz składkę zdrowotną. To największe obniżenie składek w całym cyklu prowadzenia firmy, ale też najkrótsze.

Z ulgi nie skorzystasz, jeśli w ciągu ostatnich 60 miesięcy prowadziłeś już działalność gospodarczą albo podejmujesz współpracę z byłym pracodawcą i wykonujesz dla niego te same czynności, które wykonywałeś na etacie w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym. Ulga przysługuje więc osobom zakładającym firmę po raz pierwszy lub wracającym do działalności po co najmniej 60 miesiącach przerwy.

Jeśli spełniasz te warunki i planujesz dopiero złożyć  wniosek o wpis do CEIDG, pamiętaj, że możesz zrobić to wygodnie na Firmove.pl. Jeśli nie chcesz przechodzić przez ten proces samodzielnie, możesz skorzystać  z bezpłatnego  wsparcia księgowej. Omówisz z nią formę opodatkowania czy obowiązek rejestracji jako podatnik VAT.

Preferencyjny ZUS – nazywany często Małym ZUS-em – to kolejny etap wsparcia przedsiębiorców, który następuje po skorzystaniu z ulgi na start. Podstawowa rzecz, jaką różni się ulga na start a Mały ZUS, dotyczy opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. W przypadku preferencji nie są one całkowicie zawieszone, a naliczane od obniżonej podstawy, którą stanowi 30% minimalnego wynagrodzenia (4 806 zł brutto, co daje 1 441,80 zł w 2026 roku).

Z ZUS-u preferencyjnego można korzystać przez maksymalnie 24 miesiące. W tym czasie łączne składki społeczne wynoszą ok. 420 lub 456 zł miesięcznie (w zależności od tego, czy przedsiębiorca opłaca dobrowolną składkę chorobową), zamiast pełnych ok. 1 900 zł.

Różne pomiędzy programami sprowadzają się do kilku punktów:

• zakres – ulga na start znosi składki społeczne całkowicie; preferencyjny ZUS je obniża, ale nie eliminuje,

• czas trwania – ulga na start to maksymalnie 6 miesięcy; preferencyjny ZUS to kolejne 24 miesiące,

  Reklama

• podstawa składek – w uldze na start płacisz wyłącznie składkę zdrowotną; w drugiej opcji składki społeczne naliczasz od 30% minimalnego wynagrodzenia,

• kolejność – najpierw dostępna jest ulga na start, a dopiero potem preferencyjny ZUS.

Składka zdrowotna w obu przypadkach jest opłacana osobno, a jej wysokość zależy od formy opodatkowania.

Standardowa ścieżka to 6 miesięcy ulgi na start, następnie 24 miesiące preferencyjnych składek ZUS, a dopiero potem pełne składki. Łącznie daje to 30 miesięcy obniżonych kosztów. Z ulgi na start można jednak zrezygnować i od razu wejść na składki preferencyjne – bywa to korzystne, gdy zależy Ci na wyższych podstawach do naliczania przyszłych świadczeń, na przykład przy planach rodzicielskich. 

Obie ulgi mają zbliżone wyłączenia. Nie skorzystasz z nich:

• w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej w okresie ostatnich 60 miesięcy,

• jeśli zamierzasz świadczyć dla byłego pracodawcy usługi tożsame z tymi, które były wykonywane na etacie w bieżącym lub poprzednim roku.

To zabezpieczenie przed przenoszeniem etatu na samozatrudnienie wyłącznie po to, by obniżyć składki.

To dwie odrębne ulgi, które łatwo pomylić. Preferencyjny ZUS przysługuje na starcie, przez 24 miesiące, a składki liczone są od 30% minimalnego wynagrodzenia. Mały ZUS Plus to natomiast rozwiązanie dla firm już działających, których roczny przychód nie przekroczył 120 000 zł – tam składki zależą od dochodu, a nie od stałej podstawy.

Kluczowa różnica polega na tym, że w przypadku Małego ZUS-u Plus składki społeczne liczone są od dochodu, a nie od stałej podstawy. Podstawę ustala się jako połowę przeciętnego miesięcznego dochodu z poprzedniego roku kalendarzowego, przy czym nie może być ona niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia ani wyższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Im niższy dochód, tym niższe składki. Z Małego ZUS Plus można korzystać maksymalnie przez 36 miesięcy w ciągu kolejnych 60 miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej.