Rusza 14. Budżet Obywatelski w Białymstoku. Mieszkańcy zdecydują o wydatkach

Białystok po raz kolejny oddaje część miejskiego budżetu w ręce mieszkańców. W 2026 roku na realizację pomysłów zgłoszonych przez białostoczan przeznaczono aż 15 milionów złotych. To już czternasta edycja Budżetu Obywatelskiego – inicjatywy, która od lat cieszy się dużym zainteresowaniem i realnie wpływa na rozwój miasta.

Budżet Obywatelski funkcjonuje w Białymstoku od 2013 roku i przez ten czas stał się jednym z ważniejszych narzędzi partycypacji społecznej. Do tej pory mieszkańcy zgłosili blisko dwa tysiące projektów, z czego ponad trzysta zostało wybranych do realizacji. Większość z nich już zrealizowano, a łączna wartość inwestycji przekroczyła 112 milionów złotych.

Dzięki temu w mieście powstały m.in. place zabaw, tereny rekreacyjne, ścieżki rowerowe, a także inicjatywy społeczne i kulturalne.

Podobnie jak w poprzednim roku, projekty można zgłaszać w trzech kategoriach:

• ogólnomiejskiej – obejmującej całe miasto,
• osiedlowej – dotyczącej konkretnych dzielnic,
• szkolnej – realizowanej na terenach placówek oświatowych.

Środki podzielono następująco: 8 mln zł przeznaczono na projekty ogólnomiejskie, 4 mln zł na osiedlowe, a 3 mln zł na inicjatywy szkolne.

W przypadku tzw. projektów „twardych” (infrastrukturalnych), ich maksymalna wartość wynosi:

• do 3 mln zł – dla projektów ogólnomiejskich,
• do 1,5 mln zł – dla projektów osiedlowych i szkolnych.

Z kolei projekty „miękkie”, czyli np. wydarzenia społeczne czy edukacyjne, mogą kosztować maksymalnie 100 tys. zł.

Wprowadzono też ograniczenie dotyczące szkół – jeśli w danej placówce w ciągu ostatnich trzech edycji zrealizowano już projekt infrastrukturalny, nie może ona ponownie zostać wskazana jako miejsce realizacji podobnej inwestycji.

Nabór wniosków trwa od 16 marca do 16 kwietnia 2026 roku. Mieszkańcy mogą składać propozycje:

• online poprzez stronę internetową,
• mailowo (w formie skanu),
• przez platformę ePUAP,
• lub osobiście w urzędzie.

Formularze dostępne są zarówno w internecie, jak i w budynkach Urzędu Miejskiego. Co istotne, każdy projekt musi uzyskać poparcie co najmniej dwóch innych mieszkańców. Nie ma ograniczeń co do liczby składanych lub popieranych wniosków.

W inicjatywie mogą brać udział także osoby niepełnoletnie – w ich przypadku konieczna jest zgoda rodzica lub opiekuna.

Wsparcie dla mieszkańców i „maratony pisania”

Osoby, które nie czują się pewnie przy przygotowywaniu projektu, mogą liczyć na pomoc urzędników. Konsultacje dostępne są telefonicznie, mailowo oraz bezpośrednio w Centrum Aktywności Społecznej.

Dodatkowo zaplanowano specjalne „maratony pisania projektów”, podczas których eksperci będą pomagać mieszkańcom w dopracowaniu pomysłów i wypełnieniu dokumentów. Odbędą się one 26 marca oraz 8 kwietnia w godzinach 12:00–18:00.

Po zakończeniu naboru wszystkie zgłoszenia przejdą etap weryfikacji. Lista projektów dopuszczonych do głosowania zostanie opublikowana do 4 września 2026 roku.

Głosowanie mieszkańców rozpocznie się 24 września i potrwa do 7 października. Wyniki zostaną ogłoszone najpóźniej 6 listopada.

Budżety obywatelskie funkcjonują dziś w wielu polskich miastach i są jednym z najważniejszych narzędzi demokracji lokalnej. Pozwalają mieszkańcom nie tylko zgłaszać pomysły, ale także współdecydować o wydatkach publicznych.

Eksperci podkreślają, że takie inicjatywy:

• zwiększają zaangażowanie społeczne,
• budują zaufanie do samorządu,
• pozwalają lepiej dopasować inwestycje do realnych potrzeb mieszkańców.

W Białymstoku efekty tych działań widać szczególnie wyraźnie – wiele projektów zgłoszonych przez mieszkańców na stałe wpisało się w przestrzeń miasta i codzienne życie jego mieszkańców.

Radosław Dąbrowski