Fala skarg na mobbing w Polsce. Rekordowy wzrost i zmiana zachowania pracowników

Zjawisko mobbingu w polskich firmach staje się coraz głośniejszym tematem, a statystyki Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) za 2025 rok pokazują wyraźny przełom. Główny Inspektorat Pracy ogłosił, że w roku 2025 wpłynęło aż 2626 skarg dotyczących nękania w miejscu pracy. To naprawdę duża ilość - zwłaszcza w porównaniu do roku 2024. Liczba skarg wzrosła o 34%, a eksperci wskazują, że za tymi liczbami stoi nie tylko realne nasilenie problemów, ale przede wszystkim fundamentalna zmiana w zachowaniu i świadomości pracowników.

Najbardziej uderzającą zmianą jest odejście od anonimowych zgłoszeń na rzecz skarg podpisanych imieniem i nazwiskiem. W 2025 roku aż 89% zgłoszeń (nieco ponad 2,3 tys.) stanowiły skargi imienne, podczas gdy rok wcześniej było to 87,7%. Zaledwie 290 zgłoszeń miało charakter anonimowy. Psycholodzy oceniają ten trend jako sygnał rosnącej odwagi i pewności siebie w dochodzeniu swoich praw. Pracownicy coraz częściej oczekują realnego wszczęcia postępowań, a nie tylko „dania sygnału” o nieprawidłowościach. Choć strach przed przełożonym nadal bywa barierą, pragmatyczne podejście do ochrony własnego dobrostanu zaczyna przeważać.

Na zmianę postaw kluczowy wpływ ma wejście na rynek pracy pokolenia Z, które wykazuje niemal zerową tolerancję dla agresywnych metod zarządzania. Dla najmłodszych pracowników dobrostan psychiczny jest głównym wyznacznikiem atrakcyjności pracodawcy. To, co dawniej uznawano za „twardy styl motywowania”, dziś dla wielu wyczerpuje znamiona nękania. Dodatkowo, upublicznienie propozycji zmian definicji mobbingu w Kodeksie pracy oraz liczne szkolenia HR sprawiły, że Polacy lepiej rozpoznają niepożądane zachowania. Skargi bywają też jednak formą linii obrony przed zwolnieniem czy negatywną oceną okresową.

Większa liczba zgłoszeń przełożyła się bezpośrednio na aktywność inspektorów. W 2025 roku podjęli oni 1569 czynności kontrolnych, co stanowi wzrost o 18,8% względem roku poprzedniego. Warto jednak pamiętać, że PIP nie ma kompetencji do prawnego stwierdzenia mobbingu – to wyłączna domena sądu. Inspektorzy mogą jedynie weryfikować przestrzeganie przepisów prawa pracy, czasu pracy czy zasad BHP. Często kontrola zainicjowana skargą na mobbing ujawnia szereg innych naruszeń, co czyni ją skutecznym narzędziem dyscyplinowania pracodawców.

Mimo rekordowej liczby zgłoszeń, tylko 129 skarg uznano w 2025 roku za zasadne – to spadek o 1,5% rok do roku. Tak niski wskaźnik wynika z faktu, że mobbing jest jednym z najtrudniejszych do udowodnienia naruszeń. Muszą zostać spełnione rygorystyczne przesłanki: uporczywość, długotrwałość oraz cel w postaci poniżenia pracownika. Pracownicy często mylą mobbing z incydentalnym konfliktem interpersonalnym lub uprawnionym nadzorem ze strony szefa. Eksperci podkreślają jednak, że nawet bezzasadna prawnie skarga jest sygnałem poważnych problemów w relacjach wewnątrz firmy.

AR