10 lat białostockiej spalarni. Milion ton odpadów i realne korzyści dla miasta

Białostocki Zakład Unieszkodliwiania Odpadów Komunalnych obchodzi 10-lecie działalności. Instalacja została uruchomiona 1 stycznia 2016 roku i od tego czasu stała się jednym z kluczowych elementów infrastruktury miejskiej. Przez dekadę funkcjonowania przetworzono tu ponad 1,1 mln ton odpadów, które w innym przypadku trafiłyby na składowiska. Dziś trudno wyobrazić sobie sprawne funkcjonowanie Białegostoku bez tej inwestycji.

Budowa spalarni trwała 25 miesięcy i rozpoczęła się 2 grudnia 2013 roku. Całkowita wartość projektu wyniosła 393 mln zł netto. Znaczną część tej kwoty stanowiło dofinansowanie z Programu Infrastruktura i Środowisko w wysokości 210 mln zł netto. Miasto skorzystało również z pożyczki Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, która opiewała na 155 mln zł.

Jak pokazuje upływ czasu, była to decyzja o długofalowych konsekwencjach dla rozwoju miasta, gospodarki odpadami oraz bezpieczeństwa energetycznego regionu.

Funkcjonowanie ZUOK przyniosło Białemustokowi szereg wymiernych korzyści. Jedną z nich są niższe opłaty za odbiór odpadów ponoszone przez mieszkańców. W porównaniu z miastami, które nie posiadają instalacji termicznego przekształcania odpadów, Białystok utrzymuje jedne z najniższych stawek. Korzystnie wypada również na tle innych miast dysponujących spalarniami.

Zakład przyczynił się także do obniżenia kosztów energii elektrycznej ponoszonych przez miasto oraz wzmocnił lokalne bezpieczeństwo energetyczne, wykorzystując odpady jako stabilne źródło energii. Jednocześnie znacząco ograniczono ilość odpadów składowanych oraz ich negatywny wpływ na środowisko.

Maksymalna roczna wydajność spalarni wynosi 120 tys. ton odpadów. W ciągu 10 lat działalności unieszkodliwiono tu łącznie 1 mln 100 tys. ton. Zakład wyprodukował w tym czasie ponad 3 mln 310 tys. GJ ciepła systemowego, które trafiło do miejskiej sieci ciepłowniczej, oraz około 450 tys. MWh energii elektrycznej.

Od 1 lipca 2024 roku spółka Lech, zarządzająca zakładem, dostarcza energię elektryczną bezpośrednio Miastu Białystok. Do tej pory pozwoliło to zaoszczędzić około 4 mln zł na zakupie prądu.

Spółka Lech pełni również rolę koordynatora Białostockiego Klastra Energii. To przykład efektywnej współpracy samorządu z miejskimi spółkami, której celem jest budowa lokalnego rynku energii. W ramach tych działań miasto realizuje projekt "Budowa wirtualnej elektrowni OZE jako element transformacji energetycznej miasta Białystok", finansowany z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności.

Jednym z kolejnych przedsięwzięć jest budowa nowoczesnego parku wodnego, który powstaje w sąsiedztwie ZUOK. Obiekt będzie zasilany energią cieplną i elektryczną wytwarzaną w zakładzie, co znacząco obniży koszty jego późniejszego funkcjonowania. Za realizację inwestycji odpowiada spółka Lech.

(PW)