Koniec automatycznych wypłat 800 plus. Zaostrzone warunki dla uchodźców z Ukrainy

Od 1 lutego 2026 roku obowiązują zmienione przepisy dotyczące wypłaty świadczenia 800 plus dla obywateli Ukrainy posiadających status UKR. Nowe regulacje obejmą około 150 tysięcy osób przebywających w Polsce w związku z wojną w Ukrainie. Zmiany oznaczają, że dotychczasowe wypłaty zostały wstrzymane, a osoby uprawnione muszą ponownie przejść procedurę wnioskowania. Kluczowym elementem reformy jest wprowadzenie wymogu aktywności zawodowej.

ZUS poinformował, że z dniem 31 stycznia 2026 r. zakończono wypłacanie świadczenia 800 plus w dotychczasowej formie dla osób ze statusem UKR. Aby zachować prawo do wsparcia finansowego, konieczne jest złożenie nowego wniosku od 1 lutego na okres świadczeniowy 2025 / 2026.

Nowe zasady dotyczą wyłącznie tej grupy cudzoziemców i nie obejmują obywateli Polski ani innych osób pobierających świadczenie na standardowych zasadach.

Od lutego wniosek o świadczenie dla osób ze statusem UKR został rozszerzony o dodatkowe informacje. Wnioskodawca musi m.in.:

• podać numery PESEL swoje oraz dziecka,
• wskazać dane związane z przekroczeniem granicy,
• potwierdzić legalny pobyt w Polsce,
• wykazać spełnienie warunku aktywności zawodowej,
• złożyć oświadczenie, że dziecko uczęszcza do szkoły lub przedszkola w Polsce.

Formularz będzie zawierał również nowe pytania dotyczące ewentualnej niepełnosprawności dziecka.

Najważniejszą zmianą jest uzależnienie prawa do świadczenia od aktywności zawodowej osoby składającej wniosek. ZUS będzie sprawdzał, czy rodzic lub opiekun pracował bądź wykonywał inną dopuszczalną formę aktywności w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku.

Weryfikacja ma odbywać się automatycznie na podstawie danych w systemach ubezpieczeniowych, dlatego w większości przypadków nie będzie potrzeby dostarczania dodatkowych dokumentów.

Za spełnienie wymogu aktywności zawodowej uznaje się m.in.:

• zatrudnienie na umowę o pracę lub umowę zlecenie,
• prowadzenie działalności gospodarczej,
• pobieranie stypendium sportowego lub doktoranckiego,
• korzystanie z zasiłku dla bezrobotnych lub udział w szkoleniach ze stypendium.

Szczegółowa lista dostępna jest na stronie ZUS.

W części przypadków ustawodawca wprowadził dodatkowy wymóg dotyczący wysokości podstawy składek na ubezpieczenia emerytalno - rentowe:

• dla jednej grupy próg wynosi co najmniej 50 proc. minimalnego wynagrodzenia,
• dla innej grupy - 30 proc. minimalnego wynagrodzenia.

Z obowiązku tego zwolnieni są m.in. rodzice dzieci z niepełnosprawnościami oraz osoby ubiegające się o świadczenie na dziecko posiadające polskie obywatelstwo.

Świadczenie będzie wypłacane wyłącznie wtedy, gdy dziecko realizuje obowiązek przedszkolny lub szkolny w polskiej placówce edukacyjnej. Warunkiem jest również faktyczne zamieszkiwanie zarówno dziecka, jak i opiekuna na terytorium Polski.

W szczególnych sytuacjach, np. w przypadku odroczenia obowiązku szkolnego, konieczne może być przedstawienie odpowiedniego zaświadczenia.

Zakład może wstrzymać wypłatę świadczenia, jeśli pojawią się wątpliwości dotyczące zamieszkania w Polsce, aktywności zawodowej rodzica lub realizowania obowiązku nauki przez dziecko.

Podobne rozwiązania mają zostać rozszerzone od 1 czerwca 2026 roku również na innych cudzoziemców spoza UE i EFTA, którzy legalnie przebywają w Polsce i posiadają dostęp do rynku pracy.

Nowe przepisy nie obejmą:

• obywateli Polski,
• obywateli UE,
• obywateli EFTA,
• obywateli Wielkiej Brytanii objętych umową wystąpienia.

(PW)