Lokatorzy w borowikach! Czy robaczywe grzyby z podlaskich lasów trzeba wyrzucać?

Sezon grzybowy w województwie podlaskim rozkręca się na dobre. Po ostatnich deszczach lasy w regionie zapełniły się amatorami leśnych skarbów, którzy z dumą przynoszą do domów kosze pełne borowików, podgrzybków, kani i kurek. Często jednak po powrocie z udanych zbiorów i wyjęciu noża czeka nas spore rozczarowanie – w pięknych, dorodnych trzonkach i kapeluszach odkrywamy drobne dziurki i białe larwy. Czy taki grzyb automatycznie nadaje się do kosza na śmieci, czy może da się go jeszcze uratować? Eksperci rozwiewają wątpliwości i uspokajają grzybiarzy.

Obecność drobnych owadów i ich larw w owocnikach to zupełnie naturalny element leśnego ekosystemu. Grzyby stanowią kluczowe źródło pożywienia dla wielu gatunków. Najczęstszymi lokatorami, jakich spotykamy w borowikach czy maślakach, są larwy muchówek z rodziny grzybiarkowatych. Samice tych owadów potrafią cierpliwie krążyć nad rozwijającymi się kapeluszami i składać jaja w ułamku sekundy, gdy tylko grzyb przebije się przez ściółkę.

Kolejnymi pasażerami na gapę bywają drutowce, czyli twarde, brązowe larwy chrząszczy sprężykowatych, które drążą w trzonach wąskie korytarze. Choć widok ten budzi estetyczny opór, owady te nie są jadowite i nie produkują toksyn groźnych dla ludzkiego organizmu.

Wielu z nas obawia się, że zjedzenie takiego okazu może skończyć się poważnym zatruciem. Nic bardziej mylnego – larwy żerujące w grzybach są całkowicie nietoksyczne dla człowieka. Jeśli przypadkowo zjemy potrawę z niezauważonym lokatorem, z medycznego punktu widzenia nic nam się nie stanie.

Co ciekawe, niektóre gatunki grzybów, takie jak uwielbiane przez podlasian kurki, są niemal całkowicie omijane przez owady ze względu na zawartość specyficznych substancji odstraszających. Z kolei inne, jak choćby muchomory czerwieniejące czy borowiki, stanowią dla nich prawdziwy przysmak. Kluczem do bezpieczeństwa jest jednak odpowiednie przygotowanie i selekcja zbiorów przed wrzuceniem ich na patelnię.

Jeśli po przekrojeniu borowika widzimy tylko pojedyncze korytarze, nie ma potrzeby wyrzucania całego grzyba. Wystarczy precyzyjnie wyciąć uszkodzone fragmenty ostrym nożykiem, a resztę dokładnie oczyścić. W przypadku, gdy tuneli jest więcej, doskonałym rozwiązaniem jest suszenie.

Podczas suszenia, w miarę jak z owocników paruje woda, larwy same masowo opuszczają grzyby. Po zakończeniu tego procesu wystarczy dokładnie otrzepać i przetrzeć susz, by pozbyć się suchych pozostałości. Przygotowując świeże grzyby z lekkimi śladami żerowania, pamiętajmy o intensywnej obróbce termicznej – dokładne smażenie, duszenie lub gotowanie całkowicie unieszkodliwi wszelkie mikroorganizmy i zapewni nam pełne bezpieczeństwo.

Grzyby po przyniesieniu z lasu psują się błyskawicznie, dlatego selekcję i czyszczenie trzeba przeprowadzić jak najszybciej. Doświadczone podlaskie gospodynie stosują prosty podział: młode, idealnie zdrowe i twarde okazy trafiają do słoików w octową zalewę, te ze śladami wycinania oraz duże kapelusze lądują na sitach suszarki, a reszta – po oczyszczeniu – od razu wędruje na patelnię z masłem i cebulą lub staje się bazą do pysznej zupy. Pamiętajmy też o złotej zasadzie: w lesie zawsze układamy grzyby w koszyku trzonkami do góry, co znacznie ułatwia ich późniejsze czyszczenie i zapobiega dalszemu rozprzestrzenianiu się larw.

A jak Wy radzicie sobie z robaczywymi grzybami podczas tegorocznego wysypu? Wyrzucacie podejrzane sztuki na miejscu w lesie, czy macie swoje domowe, sprawdzone sposoby na uratowanie grzybów?

PS