Nowa broń przeciw nowotworom. Badania z Białegostoku mogą zmienić przyszłe terapie

Na Uniwersytecie Medycznym w Białymstoku ruszają zaawansowane badania, które mogą w przyszłości przełożyć się na skuteczniejsze leczenie chorób nowotworowych. Zespół kierowany przez dr. hab. Roberta Czarnomysego realizuje projekt badawczy, którego celem jest opracowanie nowej koncepcji terapii przeciwnowotworowej, łączącej innowacyjne związki chemiczne z nowoczesnymi systemami ich dostarczania do organizmu.

Badania zostały dofinansowane grantem OPUS 29 i odpowiadają na jedno z kluczowych wyzwań współczesnej onkologii - narastającą oporność nowotworów na stosowane dziś metody leczenia. To właśnie ona sprawia, że skuteczność wielu terapii z czasem maleje, a pacjenci wymagają coraz bardziej zaawansowanych i precyzyjnych rozwiązań.

Podstawą projektu są nowe pochodne związków zawierających selen - to pierwiastek śladowy, który od lat wzbudza zainteresowanie badaczy ze względu na swoje biologiczne właściwości. Selen odgrywa ważną rolę w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym, ale jednocześnie może wpływać na procesy regulujące życie i śmierć komórek nowotworowych.

Wstępne wyniki badań sugerują, że opracowywane związki wykazują silne działanie przeciwnowotworowe, przy jednocześnie ograniczonym wpływie na zdrowe tkanki. To szczególnie istotne z punktu widzenia pacjentów, ponieważ jednym z głównych problemów terapii onkologicznych pozostają ich działania niepożądane.

Drugim filarem projektu jest zastosowanie innowacyjnych systemów dostarczania leków, znanych jako SEDDS. Technologia ta pozwala poprawić rozpuszczalność substancji czynnych i zwiększyć ich biodostępność, co w praktyce oznacza lepsze wykorzystanie potencjału terapeutycznego leku.

Dzięki samo-emulgującym się nośnikom możliwe jest skuteczniejsze dotarcie substancji aktywnych do komórek nowotworowych oraz precyzyjniejsze kontrolowanie ich działania w organizmie. To z kolei stwarza szansę na zwiększenie efektywności terapii przy jednoczesnym ograniczeniu obciążenia dla pacjenta.

W trakcie realizacji projektu naukowcy przeanalizują nie tylko skuteczność nowych związków, ale również mechanizmy ich działania, bezpieczeństwo stosowania oraz sposób, w jaki są metabolizowane w organizmie. Kompleksowe podejście ma pozwolić na ocenę ich realnego potencjału jako podstawy przyszłych leków przeciwnowotworowych.

Choć badania mają charakter eksperymentalny, ich znaczenie może wykraczać daleko poza laboratoria. Uzyskane rezultaty mogą zapoczątkować nowy kierunek w projektowaniu terapii onkologicznych - bardziej celowanych, skutecznych i bezpieczniejszych dla pacjentów.

Na realizację projektu Uniwersytet Medyczny w Białymstoku otrzymał ponad 3 mln zł dofinansowania. To kolejny przykład na to, że polskie ośrodki naukowe aktywnie włączają się w poszukiwanie przełomowych rozwiązań w walce z nowotworami.

(PW)