Rezydencja podatkowa – kto jest rezydentem podatkowym, a kto nim nie jest i dlaczego

Wśród wielu zawiłych zagadnień z zakresu prawa podatkowego, dużo wątpliwości budzi rezydencja podatkowa. Zagadnienie to związane jest z określeniem państwa, w którym podatnik powinien rozliczać swoje dochody i jest ściśle związane z miejscem zamieszkania i lokalizacją określoną dla ośrodka interesów osobistych.

1. Kim jest rezydent podatkowy?

2. Rezydencja podatkowa a umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania

Rezydencja podatkowa to nic innego jak miejsce, w którym podatnik powinien rozliczyć swoje dochody. Samo pojęcie jest bardzo proste, jednak wiąże się z nim nieco skomplikowany sposób klasyfikacji. O ile w przypadku Polaków mieszkających na stałe w Polsce i osiągających dochody jedynie w ojczystym kraju, sprawa ta nie jest trudna, o tyle dla innych podatników, może ona być bardzo problematyczna.

Kim jest rezydent podatkowy?

Według ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, rezydentem podatkowym jest osoba, która posiada w Polsce centrum interesów osobistych lub gospodarczych, oraz przebywa na terenie kraju dłużej niż 183 dni w roku podatkowym (kalendarzowym). Przez centrum interesów osobistych rozumie się m.in. posiadanie na terenie Polski rodziny i miejsca zamieszkania, natomiast centrum interesów gospodarczych w Polsce posiadają m.in. przedsiębiorcy prowadzący w tym kraju działalność gospodarczą. Więcej na ten temat można przeczytać na https://faktoria.pl/porada/rezydencja-podatkowa.

Analizując przepisy widać wyraźnie, kto nie może zostać uznany za rezydenta podatkowego. Nierezydentem jest więc osoba, która nie posiada na terenie Polski centrum interesów osobistych lub gospodarczych, oraz przebywa w kraju krócej niż 183 dni w roku podatkowym. W przypadku nierezydentów zastosowanie ma odmienny od rezydentów model rozliczenia dochodów.

Rezydencja podatkowa a umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania

Rezydencja podatkowa jest o tyle ważna, że pozwala ustalić sposób rozliczenia podatkowego danego podatnika. Podatnicy posiadający rezydencję podatkową w Polsce, całość swoich dochodów rozliczają w tym kraju. Natomiast rozliczenie nierezydentów zależy od tego, w jakim kraju osiągają oni przeważającą część swoich dochodów. Aby nieco uprościć sprawę, między poszczególnymi państwami zawierane są tzw. umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Dzięki temu podatnicy nie muszą płacić podatków w kilku krajach jednocześnie, a mogą je rozliczyć tylko w jednym państwie. Wymaga to oczywiście wybrania formularza podatkowego, który umożliwia złożenie dodatkowych załączników, i ustalenia właściwej metody rozliczenia – wyłączenia z progresją lub zaliczenia proporcjonalnego.

(BL)