Jak politycy zablokowali rozwój białostockich Krywlan czyli koniec marzeń o komercyjnym lotnisku

Wszystko wskazuje na to, że wieloletnia saga dotycząca budowy regionalnego portu lotniczego w Białymstoku dobiega końca. Przynajmniej w wersji, na którą od lat liczyli mieszkańcy. Przeprowadzona przez nas analiza nowych kryteriów konkursowych wykorzystujących środki na cele obrony cywilnej w programie Fundusze Europejskie dla Podlaskiego 2021–2027 ujawnia brutalną prawdę: wprowadzony zapis wyklucza loty komercyjne na Krywlanach, sprowadzając je wyłącznie do roli bazy ratowniczo-obronnej. Koniec złudzeń o lotach na wakacje lub w celach biznesowych czy służbowych. Dlaczego? Poczytajcie!

Saga wokół lotniska w stolicy Podlasia ciągnie się od lat. Starszym mieszkańcom nie trzeba przypominać czasów marszałka Jarosława Dworzańskiego, kiedy to po wieloletnich, bezowocnych analizach środowiskowych miliony euro z Unii Europejskiej przesunięto ostatecznie na budowę dróg wojewódzkich i dodatkowo na Stadion Miejski, a winowajcą jest tu właśnie polityk Koalicji Obywatelskiej. Temat lotniska na wiele lat przycichł, by powrócić podczas głośnej debaty politycznej pomiędzy prezydentem Tadeuszem Truskolaskim a byłym marszałkiem Arturem Kosickim. To właśnie Kosicki zdecydował o wpisaniu inwestycji na Krywlanach oraz w Suwałkach do unijnego programu regionalnego na lata 2021–2027.

Początkowo dozwolony zakres unijnego wsparcia był niewielki i obejmował wyłącznie ochronę środowiska oraz poprawę bezpieczeństwa. Obecny marszałek Łukasz Prokorym postanowił jednak zmienić strategię i przesunął obydwa podlaskie obiekty do działań z zakresu infrastruktury krytycznej i obrony cywilnej. Na papierze brzmi to dumnie i wpisuje się w geopolityczne potrzeby regionu. Jednak w rzeczywistości ten ruch tworzy prawną i finansową pułapkę, która na zawsze grzebie szanse Białegostoku na własny, cywilny port lotniczy.

Analiza projektu szczegółowych kryteriów wyboru nie pozostawia złudzeń. Inwestycja ma na celu utworzenie regionalnego centrum logistyczno-ratowniczego przeznaczonego wyłącznie dla statków powietrznych służb mundurowych, medycznych (HEMS) i poszukiwawczych (SAR). Co kluczowe, w kryteriach znalazł się twardy warunek: „realizacja projektu nie wpłynie na zwiększenie skali cywilnych lotów komercyjnych”. Oznacza to, że żadna z wybudowanych za unijne pieniądze struktur nie będzie mogła obsłużyć ruchu pasażerskiego. Prokorym staje się tu Midasem na odwrót, bo zamiast przemiany euro w złoto zamieni je w coś nieprzydatnego dla cywili. 

Złudne są nadzieje, że wybudowaną infrastrukturę uda się w przyszłości dostosować do potrzeb pasażerów za własne środki samorządu. Przepisy unijne w tym zakresie są bezwzględne. Jakakolwiek próba wykorzystania powstałych wież kontroli lotów, hangarów, budynków administracyjnych czy urządzeń nawigacyjnych do obsługi regularnych lotów komercyjnych zostanie uznana za złamanie warunków dofinansowania. To zaś wiąże się z natychmiastowym nakazem zwrotu wielomilionowej dotacji wraz z odsetkami.

W ten sposób prezydent Truskolaski – rękami marszałka Prokoryma – zyskał idealne, polityczne alibi. Problem braku lotniska cywilnego zostaje oficjalnie zamknięty pod wygodną przykrywką w postaci wymogów Unii Europejskiej oraz potrzeb obronnych regionu. Społeczeństwu łatwo będzie zaserwować przekaz, że obronność jest najważniejsza, a „zła Unia” nie zgodziła się na loty komercyjne. Nasz region po raz kolejny zostaje jednak bez kluczowego impulsu rozwojowego, jakim byłby otwarty na świat cywilny port lotniczy.

Co uważacie o takim rozwiązaniu sprawy Krywlan? Czy Białystok powinien pogodzić się z rolą wyłącznego centrum ratowniczego i wojskowego, czy wciąż walczyć o lotnisko cywilne? Czekamy na Wasze opinie w komentarzach!

Przemysław Sarosiek