Tajemnica podlaski placków ziemniaczanych. Od PRL-owskiego baru mlecznego do kulinarnego hitu!

Placki ziemniaczane to prawdziwa kwintesencja podlaskiej historii i prostoty regionalnej kuchni. To danie od lat stanowi podstawę domowego menu. W czasach PRL były synonimem szybkiego, taniego i sycącego posiłku serwowanego w każdym barze mlecznym. Dziś te skromne kartoflaki (oładki lub bliny jak mawia się gwarowo) przeżywają wielki renesans. Dzięki nowatorskim modyfikacjom, zwłaszcza tym z mięsnym farszem, zdobywają popularność w internecie, stając się jednym z najbardziej wiralowych przepisów kulinarnych!

Na Podlasiu ziemniak to nie tylko składnik – to dziedzictwo. Region słynie z wielu tradycyjnych potraw opartych na tym warzywie, a jesień jest tradycyjnie czasem wykopów. W połowie października 2025 r. ceny ziemniaków w regionie wahają się od 0,80 zł do 1,60 zł za kilogram (choć w większych workach bywa taniej). Tak niska cena i uniwersalność sprawiały, że placki, zrobione z ziemniaków najwyższej jakości, mogły być podstawą wyżywienia. 

Tradycyjne podlaskie placki ziemniaczane to idealny dowód na to, że pyszne jedzenie nie wymaga wysublimowanych składników. Wystarczą proste produkty, by uzyskać placki miękkie w środku, a chrupiące z wierzchu. Na czym polega podlaski sekret smaku i chrupkości? Podstawa wyjątkowego smaku tkwi w dodaniu przeciśniętego przez praskę czosnku, który subtelnie podkręca smak, nie dominując go. Co więcej, na Podlasiu do masy ziemniaczanej dodaje się często dwie cebule, starte razem z ziemniakami. Dzięki temu placki zyskują na chrupkości i aromacie.

Aby placki ziemniaczane były idealnie chrupiące, kluczowe jest opanowanie kilku prostych technik, które zapewnią im idealną teksturę i zminimalizują wchłanianie tłuszczu. Jak uzyskać chrupkość i suchość? Przede wszystkim należy odcisnąć masę.  Najważniejszy krok to uzyskanie pewności, że masa ziemniaczana została solidnie odciśnięta z nadmiaru wody. To właśnie woda sprawia, że placki są „gumowe” i chłoną tłuszcz.

Ważna rzecz: trzeba jeszcze dodatkowo dodać skrobię. Aby placki były chrupiące, dodaj do masy łyżkę mąki ziemniaczanej lub kukurydzianej. Kolejna ważna rzecz: smażyć placki należy na dobrze rozgrzanym oleju, co pozwoli na szybkie ścięcie się placka od zewnątrz. Po usmażeniu trzeba je jeszcze odsączyć na ręczniku papierowym.

A jeżeli chcecie, aby placki nie chłonęły tłuszczu warto dodać do masy łyżkę octu spirytusowego lub spirytusu na kilogram ziemniaków. Alkohol tworzy cienką warstwę na powierzchni, która blokuje nadmiar oleju, a jego smak jest niewyczuwalny po usmażeniu! Możesz też zminimalizować ilość mąki, używając w zamian więcej jajek.

Obecnie tradycja i współczesność dają efekt i placki ziemniaczane przeżywają prawdziwy renesans, a wariacja nadziewana mięsem mielonym stała się prawdziwym wiralowym hitem na platformach takich jak TikTok. Takie placki zdobywają popularność, ponieważ łączą nostalgiczny smak tradycyjnej receptury z nowoczesnym i efektownym sposobem podania. Złocisty, chrupiący placek, który przy rozkrojeniu ukazuje soczysty farsz mięsny, natychmiast przyciąga uwagę.

Jak je przygotować? Do startej, odcedzonej masy ziemniaczanej dodajemy jajko, skrobię, pieprz, starte cebule i czosnek. Farsz czyli mięso mielone trzeba wymieszać z pokrojoną cebulą, czosnkiem, jajkiem i doprawić do smaku. Jak przygotować posiłek? Na rozgrzany olej wykładać należy masę, na nią farsz, i przykryć jeszcze raz masą ziemniaczaną. Smaży się to danie z obu stron, a następnie piecze w 180°C przez 8 minut. Ten ostatni krok sprawia, że placki są idealnie wypieczone w środku. Najlepiej podawać je z kwaśną śmietaną lub sosem pieczeniowym, a także z chrupiącymi kiszonkami (ogórki, buraki), które przełamią tłustość dania.

Placki ziemniaczane, które karmiły pokolenia w czasach PRL, stały się symbolem, który udowadnia, że tradycyjna kuchnia – pod warunkiem odpowiedniej prezentacji – może funkcjonować w nowoczesnej, internetowej formie, inspirując kucharzy na całym świecie.

Nadzieja Kotowicz